Grazeta lanson raportin “>95 Përqind: Realiteti i Dhunës Obstetrike në Kosovë – Studim Eksplorativ mbi Keqtrajtimin, Neglizhencën dhe Abuzimin Institucional në Kujdesin Obstetrik” me autore Eurisa Rukovcin.
Raportin mund ta shkarkoni këtu:
95 Përqind Realiteti i Dhunës Obstetrike në Kosovë
Ky raport paraqet një studim eksplorativ gjithëpërfshirës mbi përvojat e grave gjatë lindjes në institucionet shëndetësore publike në Kosovë. Ai bazohet në 1,229 përvoja të grave dhe 334 rrëfime narrative të detajuara, të mbledhura në mënyrë anonime përmes platformës Grazeta gjatë periudhës dhjetor 2024 – maj 2025.
Çfarë dokumenton raporti?
95.3% e grave pjesëmarrëse raportojnë se kanë përjetuar të paktën një formë dhune obstetrike gjatë lindjes.
Format më të shpeshta të raportuara përfshijnë:
neglizhencë dhe braktisje institucionale,
komunikim poshtërues dhe verbal abuziv,
procedura mjekësore pa pëlqim të informuar,
ndërhyrje të dhunshme fizike,
shkelje të dinjitetit, privatësisë dhe autonomisë trupore.
Gjetjet tregojnë një model të përsëritur dhe sistemik, jo raste të veçuara apo përvoja individuale të izoluara.
Metodologjia dhe kufizimet
Ky është një studim eksplorativ me metodologji të përzier (mixed-methods), i bazuar në një mostër të përshtatshme (convenience sample).
Raporti nuk është dhe nuk pretendon të jetë statistikisht përfaqësues i gjithë popullatës së grave në Kosovë.
Kjo është thelbësore të theksohet.
Qëllimi i studimit nuk është të prodhojë prevalencë kombëtare, por të dokumentojë përvojat reale të grave dhe modelet e keqtrajtimit brenda institucioneve publike të kujdesit obstetrik.
Megjithatë, kur 1,171 nga 1,229 gra raportojnë dhunë, kemi të bëjmë me një nivel ngopjeje (saturation) që e tejkalon përshkrimin individual dhe sinjalizon një problem strukturor dhe institucional.
Të dhënat kualitative janë analizuar përmes analizës tematike refleksive, duke i trajtuar rrëfimet e grave si burim njohurie dhe jo si anekdota. Kjo qasje lejon identifikimin e modeleve të përsëritura, mekanizmave institucionalë dhe normalizimit të dhunës në praktikën e përditshme.
Pse titulli “>95 Përqind”?
Titulli reflekton një realitet empirik të këtij studimi, jo një pretendim statistikor kombëtar. Ai shpreh faktin se, brenda këtij hulumtimi, dhuna obstetrike rezulton të jetë rregull dhe jo përjashtim. Kur pothuajse çdo grua që flet përjeton keqtrajtim, pyetja nuk është më nëse ndodh dhuna, por si dhe pse ajo prodhohet dhe riprodhohet nga sistemi.
Rekomandimet
Raporti përfshin rekomandime konkrete dhe të zbatueshme, të strukturuara në disa nivele:
institucionet shëndetësore publike dhe Ministria e Shëndetësisë,
mekanizmat e ankesave, mbikëqyrjes dhe llogaridhënies,
kornizat ligjore dhe politikat publike për shëndetin riprodhues,
trajnim profesional të bazuar në të drejtat e pacienteve, etikën e kujdesit dhe kujdesin pa dhunë.
Raporti nuk synon fajësimin individual të profesionistëve shëndetësorë, por adresimin e dështimeve strukturore dhe institucionale që krijojnë kushte për dhunë.
Për kë është ky raport?
Për gratë që kanë lindur dhe nuk janë dëgjuar.
Për profesionistët dhe studentët e shëndetësisë.
Për institucionet publike që nuk mund të pretendojnë më se “nuk e dinin”.
Dhe për këdo që beson se lindja duhet të jetë një përvojë e sigurt, dinjitoze dhe pa dhunë.
Autore: Eurisa Rukovci
Publikuar nga: Grazeta
Viti: 2025
Add Comment